పరమ పవిత్రమైన కాశీ Viswanatha Ashtakam in Telugu (వారణాసి) క్షేత్రానికి అధిపతి అయిన విశ్వేశ్వరుని కీర్తిస్తూ వేదవ్యాస మహర్షి రచించిన అద్భుతమైన స్తోత్రమే “శ్రీ విశ్వనాథాష్టకం”.
“గంగా తరంగ రమణీయ…” అంటూ సాగే ఈ అష్టకాన్ని ఎవరైతే భక్తితో పఠిస్తారో, వారికి ఆ కాశీ విశ్వనాథుని అనుగ్రహంతో పాటు జ్ఞానం, మోక్షం లభిస్తాయని ప్రతీతి. ప్రతి శ్లోకం చివర “వారాణసీ పురపతిం భజ విశ్వనాథం” (వారణాసికి అధిపతి అయిన ఆ విశ్వనాథుని నేను పూజిస్తున్నాను) అనే మకుటంతో ఈ స్తోత్రం సాగుతుంది.
(రచన: శ్రీ వ్యాస మహర్షి)
1. గంగా తరంగ రమణీయ జటా కలాపం గౌరీ నిరంతర విభూషిత వామ భాగమ్ |
నారాయణ ప్రియమనంగ మదాపహారం వారాణసీ పురపతిం భజ విశ్వనాథమ్ ||
2. వాచామగోచరమనేక గుణ స్వరూపం వాగీశ విష్ణు సుర సేవిత పాద పద్మమ్ |
వామేన విగ్రహ వరేణ కలత్రవంతం వారాణసీ పురపతిం భజ విశ్వనాథమ్ ||
3. భూతాధిపం భుజగ భూషణ భూషితాంగం వ్యాఘ్రాజినాంబరధరం జటిలం త్రినేత్రమ్ |
పాశాంకుశాభయ వరప్రద శూలపాణిం వారాణసీ పురపతిం భజ విశ్వనాథమ్ ||
4. సీతాంశు శోభిత కిరీట విరాజమానం ఫాలేక్షణానల విశోషిత పంచబాణమ్ |
(గమనిక: ఇక్కడ “ఫాలేక్షణ” అంటే నుదుటిపై కన్ను అని అర్థం) నాగాధిపారచిత భాసుర కర్ణ పూరం వారాణసీ పురపతిం భజ విశ్వనాథమ్ ||
5. పంచాననం దురిత మత్త మతంగజానాం నాగాంతకం దనుజ పుంగవ పన్నగానామ్ |
దావానలం మరణ శోక జరాటవీనాం వారాణసీ పురపతిం భజ విశ్వనాథమ్ ||
6. తేజోమయం సగుణ నిర్గుణమద్వితీయం ఆనంద కందమపరాజిత మప్రమేయమ్ |
నాగాత్మకం సకల నిష్కళమాత్మ రూపం వారాణసీ పురపతిం భజ విశ్వనాథమ్ ||
7. ఆశాం విహాయ పరిహృత్య పరస్య నిందాం పాపే రతిం చ సునివార్య మనస్సమాధౌ |
ఆధాయ హృత్కమల మధ్య గతం పరేశం వారాణసీ పురపతిం భజ విశ్వనాథమ్ ||
8. రాగాది దోష రహితం స్వజనానురాగం వైరాగ్య శాంతి నిలయం గిరిజా సహాయమ్ |
మాధుర్య ధైర్య సుభగం గరళాభిరామం వారాణసీ పురపతిం భజ విశ్వనాథమ్ ||
(ఫలశ్రుతి) వారాణసీ పురపతేః స్తవనం శివస్య వ్యాఖ్యాతమష్టకమిదం పఠతే మనుష్యః |
విద్యాం శ్రియం విపుల సౌఖ్యమనంత కీర్తిం సంప్రాప్య దేహవిలయే లభతే చ మోక్షమ్ ||
విశ్వనాథాష్టకమిదం పుణ్యం యః పఠేచ్ఛివ సన్నిధౌ |
శివలోకమవాప్నోతి శివేన సహ మోదతే ||
భావం & విశిష్టత (Meaning & Significance)
ఈ అష్టకంలో వ్యాసులవారు శివుని గొప్పతనాన్ని వర్ణించారు:
- గంగాధరుడు: గంగా నది అలలతో అందంగా కనిపించే జుట్టు గలవాడు.
- అర్థనారీశ్వరుడు: ఎడమ భాగంలో గౌరీ దేవిని ధరించినవాడు.
- పాపహరుడు: మనలోని రాగద్వేషాలను, పాపాలను (Ragadi dosha rahitam) తొలగించేవాడు.
- 7వ శ్లోకం విశేషం: “ఆశలను వదిలి, ఇతరుల నిందను మాని, పాపపు ఆలోచనలను ఆపి… ఆ పరమేశ్వరుని హృదయ కమలంలో నిలుపుకోవాలి” అని దీని అర్థం.
ఫలశ్రుతి: ఎవరైతే శివుని సన్నిధిలో (లేదా పూజా సమయంలో) ఈ అష్టకాన్ని పఠిస్తారో, వారికి విద్యా, సంపదలు కలిగి… మరణానంతరం శివలోక ప్రాప్తి కలుగుతుంది.
ముగింపు (Conclusion)
కార్తీక సోమవారాల్లో, మహాశివరాత్రి నాడు లేదా ప్రదోష కాలంలో ఈ కాశీ విశ్వనాథాష్టకం పఠించడం అత్యంత పుణ్యప్రదం. ఆ కాశీ విశ్వేశ్వరుని స్మరిస్తూ, మన మనస్సులోని ఆందోళనలను తొలగించుకుందాం.
హర హర మహాదేవ! శంభో శంకర
Also Read: Shiva 108 Names in Telugu